فراهم آورده‌اند . « 1 » البتّه اين آگاهىبخشى ، براى غيبتى طولانى ، بويژه در پى حضور دويست و پنجاه سالهء امامان ، كافى نمىنمود . از اين رو امامان عليهم السلام افزون بر اين ، به بيان ويژگىهاى اين غيبت خاص همّت گماشته ، نشانه‌هايى را ارائه داده‌اند تا شناخت و باور آن را آسان‌تر كنند . 2 . بيان ويژگىهاى غيبت آگاهى كامل از پديدهء ناآشناى غيبت ، جز از طريق وقوع خارجى آن ممكن نيست ؛ امّا ارائهء برخى ويژگىها و توضيح چگونگى آن مىتواند از غرابت آن بكاهد و آن را به امرى نه چندان غريب تبديل كند . بر اين اساس ، امامان عليهم السلام چندين ويژگى دوران غيبت را بر شمرده‌اند تا به گاه پيشامدش ، مردمان آن را انكار نكنند و با انطباق آنچه واقع مىشود با آنچه پيش‌تر نسبت به آن آگاهى يافته‌اند ، آن را آسان‌تر باور كنند . اهل بيت عليهم السلام غيبت را امرى الهى و از پيش تقدير شده خوانده و آن را نه يك امر تصادفى و بىبرنامه ، بلكه دورانى با سرآغاز مشخّص ، هرچند طولانى دانسته‌اند و با بيان برخى رويدادهاى دور و نزديكِ پيش از آن ، انتظار خردمندانه‌اى را براى آن فرمان داده‌اند . 2 - 1 . مقدّر بودن غيبت تفاوت غيبت با روال عادى و معهود امامت ، نياز به تحليل درست و عقلانى آن دارد و پذيرش استناد آن به حكمت الهى ، در گرو تبيين و فهم عميق آن است . برخى احاديث پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و امامان عليهم السلام ، ابتدا مسئلهء ديرباور غيبت امام قائم عليه السلام را حتمى ، مستند به تقدير الهى و آن را واقعه‌اى قابل انتظار و پيش‌بينى دانسته و سپس آن را تحليل نموده‌اند .

--> ( 1 ) . ر . ك : ج 2 ص 381 ( بخش دوم : فصل پنجم : طول عمر امام ) .